Zorgpersoneel in duaal staatsexamentraject

1 juni 2012

 

Het afgelopen jaar verzorgde ‘Taalvakwerk’ twee duale Staatsexamen NT2-trajecten voor personeel van de zorginstellingen Thebe en Stichting Elisabeth te Breda. De deelnemende medewerkers hebben veel vooruitgang geboekt. Hun Nederlands en hun communicatief functioneren op de werkvloer zijn sterk verbeterd. Dat wordt gewaardeerd door de werkgever, collega’s en door cliënten. Ook biedt het nieuwe opleidingsmogelijkheden.

Cursiste Rosa Maria Leite Maia werkzaam als Helpende⁺ wil de opleiding tot Verzorgende opnieuw proberen. ‘Vóór de cursus schoot haar taalvaardigheid tekort, maar nu kan ze het zeker aan’, aldus haar docente Tanya Simons.

 
vlnr Petra Lentjes en Tanya Simons, Rosa Maria Leite Maia, Jeanne Demmers

Staatsexamen NT2-I

Initiatiefnemer tot het duale Staatsexamentraject waren de zorginstellingen. Stichting Elisabeth bekostigde het traject samen met de gemeente Breda, die er inburgeringsgelden voor inzette. Ongeveer tien medewerkers van Stichting Elisabeth hebben met veel plezier èn succes aan het traject deelgenomen. De functies van de deelnemers liepen uiteen van mbo niveau 1 (Schoonmaak) tot niveau 3 (Verzorgende) en ook de taalniveaus verschilden behoorlijk. Gedurende een jaar hadden de deelnemers wekelijks twee uur les en ongeveer even zoveel huiswerk. Er werd gewerkt met werkvloergericht materiaal en in de laatste maanden werd men met de methode Vooruit! en met de voorbeeldexamens gericht op het examen voorbereid. Inmiddels is van negen deelnemers de uitslag van het Staatsexamen NT2 Programma I binnen: zeven deelnemers hebben drie van de vier onderdelen gehaald, één cursist heeft geen van de onderdelen behaald en één deelnemer is direct voor alle onderdelen geslaagd.

Foto: vlnr: Petra Lentjes en Tanya Simons (Taalvakwerk), Rosa Maria Leite Maia (cursiste), Jeanne Demmers (opleidingsfunctionaris Stichting Elisabeth)

Intern doorgroeien

Het doel van het duale Staatsexamen NT2-traject is tweeledig. Aan de ene kant is er het organisatiedoel: het verbeteren van het communicatief functioneren van het personeel. Aan de andere kant zijn er persoonlijke doelen: het personeel wil intern doorgroeien, bijvoorbeeld van Helpende (mbo niveau 2) naar Verzorgende (mbo niveau 3). Dit zogenaamde ‘opplussen’ wordt door Stichting Elisabeth bewust ondersteund. ‘De taal moet eerst goed zijn. Want ga je naar niveau 3 dan moet je kunnen overleggen met artsen, telefonisch contact onderhouden met allerlei disciplines, je moet familie goed te woord staan, je moet zorgleefplannen goed invullen. Ga daar maar aan staan’, aldus Jeanne Demmers, opleidingsfunctionaris van Stichting Elisabeth.

 

Doorzetten

Cursiste Rosa Maria Leite Maia kwam in 1972 van Portugal naar Nederland. Ze kwam in de schoonmaak terecht. ‘Dat heb ik vijftien jaar gedaan en toen was ik het beu. Ik zei: Ik wil verder. Dankzij mijn moeder die Alzheimer heeft gehad ben ik de zorg in gegaan. Het interesseerde me heel erg. Ik ben toen als Zorghulp gaan werken en daarna als Helpende. Nu ben ik Helpende⁺. Ik heb nog geprobeerd om de opleiding tot Verzorgende te doen maar dat lukte niet vanwege de taal. Maar het zit nog steeds in mijn achterhoofd. Ik heb in de taalcursus veel geleerd. Nu wil ik de opleiding tot Verzorgende opnieuw proberen. Ik blijf het zeggen op het werk. Ik hou gewoon vol’, aldus Maia.

Taalmaatjes

‘Een voorwaarde voor werkvloergerichte trajecten is dat de organisatie erachter staat dat mensen gaan groeien. Het is niet alleen de investering die een bedrijf doet, men moet ook de ruimte krijgen om zich te ontplooien en er moet een vangnet zijn’, licht Petra Lentjes van Taalvakwerk toe. Bij Stichting Elisabeth wordt daarom gewerkt met taalmaatjes. Elke deelnemer van de taalcursus heeft een taalmaatje op de werkvloer. Die functioneren als achterwacht en geven de deelnemer ook wel eens opdrachten als: Ga jij nu maar de huisarts bellen. Of: Probeer maar of je de medicijnen kunt doorbellen.

Om de samenwerking tussen de cursisten en taalmaatjes te optimaliseren organiseerde Lentjes tijdens het duale Staatsexamentraject een informatiebijeenkomst voor taalmaatjes. ‘Dat doen we bij alle werkvloertrajecten. We gaan in op: wat betekent het als mensen niet zo taalvaardig zijn, wat kun je van mensen verwachten, hoe kun je de taken uitbreiden, wat is stimuleren en wat is ondersteunen, hoe kun je mensen taal laten produceren?’, aldus Lentjes.

Assessments

In de laatste les van de cursus is de spreekvaardigheid van de deelnemers getoetst met zelfgemaakte assessments. Situaties die werden voorgelegd waren bijvoorbeeld: Onderhandel met je leidinggevende over een vakantiedag die ingetrokken wordt. Of: Soms heb je het gevoel dat je er alleen voor staat op de werkvloer. Collega’s met hogere functies zitten op kantoor terwijl jij het op de werkvloer bijna niet aankan. Bespreek dit met je leidinggevende. ‘De resultaten op de assessments waren goed’, vertelt Lentjes. ‘Sommigen behaalden niveau A2, anderen B1.’ Demmers vult aan: ‘Zo’n assessment vraagt natuurlijk meer dan taal alleen. Wat ook heel duidelijk naar voren kwam, was de toegenomen assertiviteit.’

Na afloop van het traject is aan collega’s en begeleiders gevraagd welke andere vorderingen men bij de deelnemers had gezien. ‘Toen bleek dat iedereen vond dat ze qua houding en communicatie zo vooruit waren gegaan’, aldus Simons. ‘Ze durfden meer en communiceerden duidelijker. Dat was ook een groot winstpunt.’

Pijl omhoog