Diploma NT2 en studiesucces in het hbo

1 juni 2013

 

In 2012 deden bijna 10.000 mensen een Staatsexamen NT2 programma II. Velen daarvan begonnen een studie aan hbo of universiteit. Hoe ervaren deze studenten het hoger onderwijs en wat zijn factoren voor succesvol (af)studeren?

Taal- en schakeljaar HvA

De Hogeschool van Amsterdam (HvA) pakt de voorbereiding op de studie van anderstalige studenten breed aan. Matthijs Eijgelshoven, projectmanager taalbeleid bij de HvA: ‘Voor nieuw instromende studenten biedt de HvA een taal- en schakeltraject van een jaar. Daarin leren ze Nederlands (van A2 naar B2), maar ze krijgen ook Engels, rekenen, werken met de computer én hbo-studievaardigheden. Daarnaast kiezen ze twee ‘schakelvakken’ voor de inhoudelijke basis (biologie, economie, Engels, geschiedenis, maatschappijleer, natuurkunde of wiskunde voor economie of techniek)’. Met recht een brede uitrusting voor een hbo-studie.

Tutoring en taalspreekuur

Tijdens de studie kunnen studenten een taaltraject met individuele tutoring krijgen of langskomen bij het taalspreekuur. Matthijs Eijgelshoven meldt: ‘Naar schatting 20 tot 30 studenten, anderstalig en Nederlandstalig, krijgen intensieve begeleiding. Op het taalspreekuur komen veel anderstalige studenten. Zij bespreken er hun ‘taalproducten’, in twee tot vijf gesprekken.’ Verder is er de website Taalwinkel.nl, met onder Taalhulp NT2 specifieke informatie voor anderstaligen.

Verschillen per studiefase

 
Studenten Taal- en Schakelklas HvA (bron: Studentenzaken Hogeschool van Amsterdam)

Studenten ervaren uiteenlopende de problemen met taal. In de propedeusefase vinden ze het overleggen in de projectgroepen vaak lastig. Ook het begrijpen van vocabulaire vormt een probleem. Eijgelshoven: ‘Niet de vaktaal zelf, die is ook nieuw voor de Nederlandse studenten, maar de ‘hogeronderwijstaal’ en het professionele, zakelijke taalgebruik van de vakrichtingen.’

Later komen daar het schrijven van teksten voor de projecten en het vinden van de juiste stijl in e-mails voor de stage bij. Ook deelnemen aan discussies gaat niet iedereen gemakkelijk af. Een laatste struikelblok vormt het afstuderen. ‘In het eerste jaar werken de studenten in groepjes’, licht Eijgelshoven toe, ‘in het vierde jaar moet je individueel onderzoek doen en je verslag schrijven. Vooral de ‘staatsexamenstudenten’ vinden dat vaak lastig. De structuur van zo’n langere tekst kennen ze wel, maar aan het formuleren blijven ze lang sleutelen.’

Succesfactoren

Niet iedereen heeft taalproblemen. Eijgelshoven: ‘Anderstalige studenten voldoen vaak makkelijk aan de eis van taalniveau B2 aan het eind van de propedeuse. Succesvol zijn vooral studenten die naast of na het Staatsexamen NT2 meer gedaan hebben en een bredere oriëntatie op Nederland hebben, bijvoorbeeld door werk of vrijwilligerswerk. Ook het volgen van de profielvakken in het schakeltraject draagt bij aan succes. De meest succesvolle studenten zijn meestal wat langer hier, óf ze zijn Duits. Heel snel gaan ook veel studenten die hier via een Erasmustraject komen voor een uitwisselingsjaar.’

 

Tips

Eijgelshoven heeft de volgende tips voor toekomstige studenten:

  • Ga extra dingen doen, naast de studie. Zoals de student Aviation Studies uit Jemen, die bijles Wiskunde geeft aan Nederlandstalige medestudenten en zo zijn spreekvaardigheid oefent.
  • Ga op een sportclub, doe vrijwilligerswerk, volg een cursus of ga bij een club in je eigen buurt. Kies dan wel een Nederlandstalige activiteit, geen Engelstalige.
  • Doe zoveel mogelijk je mond open bij discussies en groepsgesprekken. Neem jezelf op met je telefoon. En wees niet bang om fouten te maken!
  • En als laatste: Volg het taal- en schakeltraject, en maak gebruik van de individuele tutor en het taalspreekuur.
 

Projectmatig werken?

Munirdin Jadikar is tweedejaars student Aviation Engineering. Vooral in het eerste jaar kwam hij veel woordenschat tekort en ook het discussiëren met medestudenten vond hij lastig. Het taalspreekuur en een vrijwilliger die zijn teksten met hem doornam hebben hem veel geholpen. En hij wist niet dat een verslag kunnen schrijven en projectmatig werken in Nederland zo belangrijk zijn. ‘In het Aziatische onderwijs kennen we dat niet, maar hier is het heel belangrijk dat je dat goed kunt.’

 

Durf Nederlands te praten

Erfan Pejhanfar vond het eerste jaar zwaar. Van het wekelijks presentaties geven leerde hij heel veel, maar het studeren kostte hem dubbel zoveel tijd als andere studenten. Hij is blij dat hij in het taal- en schakeljaar veel heeft geleerd over de Nederlandse samenleving: hoe gaan mensen met elkaar om, hoe studeer je. ’Je moet goed met feedback kunnen omgaan als je met anderen moet samenwerken.’ Zijn tip: ‘Praat veel met Nederlanders. Als je alleen met boeken studeert kom je er niet.’

Foto gemaakt door: Studenten Taal- en Schakelklas HvA (bron: Studentenzaken Hogeschool van Amsterdam)

Pijl omhoog