Gemeente Amsterdam helpt vluchtelingen op weg

1 juni 2016

 

Snel en efficiënt informeren leidt tot een passend traject

 

Veel informeren en het hele palet laten zien. Dat is volgens Ada Alberts van de gemeente Amsterdam de kern van de aanpak in het nieuwe beleidskader voor vluchtelingen in de gemeente. De aanpak is gericht op snelle activering direct bij aankomst en actieve begeleiding tot het bereiken van zelfstandigheid (van ‘A tot Z’).

Binnen de gemeente Amsterdam zijn er twee opties. Als blijkt dat een vluchteling al heeft gestudeerd en de ambitie heeft ook in Nederland te studeren, wordt hij direct doorgestuurd naar het UAF, de Stichting voor Vluchteling-studenten. Het UAF adviseert vluchtelingen over taalscholing richting het Staatsexamen NT2 en zorgt voor verdere begeleiding bij het vinden van een studie.

De tweede optie is het Taal- en Oriëntatieprogramma voor Vluchtelingen (TOV). Dit ‘voor-inburgeringsprogramma’ bestaat uit taallessen, voorlichting door taalaanbieders, oriëntatie op de stad Amsterdam en kijken naar woonruimte. Gedurende het TOV maken vluchtelingen een persoonlijk ontwikkelingsplan en een persoonlijk activiteitenplan. Ook wordt er gekeken naar capaciteiten en ambities. Nieuw is dat het programma al kan starten in een AZC. Er hoeft dus niet meer gewacht te worden tot de vluchteling zich bij de gemeente meldt.

Vluchtelingen die een uitkering ontvangen en gebruik maken van deze tweede optie, stappen in een meerjarentrajectplan. Zij volgen het TOV en worden begeleid naar werk, participatietrajecten of een opleiding. Ada: ‘Ik ben heel trots op het TOV. Het gros van de vluchtelingen in Amsterdam volgt het programma en krijgt dus uitgebreide begeleiding bij het kennismaken met de stad, de taal leren en werk vinden. Uit de evaluatie bleek dat het TOV de vluchtelingen goed op weg helpt en hen over zichzelf laat nadenken. Het programma geeft vluchtelingen handvatten om stappen te zetten richting studie, werk of inburgering.’

Juiste efficiëntie en samenwerking

 
Ada Alberts, Copyright Lenette van der Plas

Een aanpak zoals in Amsterdam is in meer plaatsen in het land van start gegaan. Een goed idee, vindt Ada Alberts: ‘Een snelle en efficiënte aanpak in een zo vroeg mogelijk stadium is van belang. Dit blijkt ook uit het rapport van de WRR, het adviesorgaan voor het regeringsbeleid. Gemeenten willen hier gehoor aan geven, zodat er een actieve start kan worden gemaakt. De begeleiding moet wel in goed overleg gebeuren waarbij de vluchteling zelf verantwoordelijk is en zijn eigen keuzes maakt.’ De Hogeschool van Amsterdam en de Vrije Universiteit hebben veel ervaring met de combinatie taalles en voorbereiding op studie. Mayke Rameckers van de HvA: ‘In ons taal- en schakeltraject werken anderstalige aankomende studenten toe naar een Staatsexamen NT2 Programma II en werken tegelijkertijd aan studievaardigheid en vakken als Engels, wiskunde, biologie en geschiedenis ter voorbereiding op hun studie.’ Mayke onderstreept ook het belang van samenwerking tussen de reguliere taalaanbieders in de stad en gemeente: ‘Als alle betrokken partijen goed op de hoogte zijn van het aanbod aan taal- en schakelcursussen, op welk taalniveau die zijn en naar welk taaldiploma die toewerken, kunnen we samen de vluchtelingen helpen een passende keuze te maken.’ Reguliere opleiders zoals de HvA en de Vrije Universiteit (VU) werken in een samenwerkingsverband met de gemeente aan verdere versterking van de informatievoorziening aan vluchtelingen. Kees Smit, hoofd van de VASVU, het voorbereidend jaar voor anderstalige studenten van de VU: ‘Mensen met talent willen we heel graag schakelen naar onze programma’s op de universiteit. Wij bieden vluchtelingen de kans verder te komen en een studie op hun niveau te doen. In andere landen bestaat het verschil tussen universiteit en hbo vaak niet, en bestaat er ook niet zoiets als het mbo. Met het TOV hebben de vluchtelingen al een beeld van zichzelf: kan ik naar het mbo, het hbo of de universiteit? En ze hebben al de basis in het Nederlands die nodig is om met onze cursus te kunnen starten. Wij zijn daarom heel blij met het TOV.’ In samenwerking met het ROC van Amsterdam is er een geïntegreerd traject voor beroepsopleiding en inburgering opgezet. Vluchtelingen worden in dit traject voorbereid op het Staatsexamen NT2 Programma I. Hiermee krijgen zij die de ambitie hebben te gaan werken op mbo-niveau een mooie kans op een goede start.

Voor WRR-Policy Brief 4 ‘Geen tijd verliezen: van opvang naar integratie van asielmigranten’ zie www.wrr.nl

 

Zelf verantwoordelijk

Sinds 2013 zijn vluchtelingen zelf verantwoordelijk voor hun inburgering. Ada Alberts, coördinator van het vluchtelingenbeleidskader in Amsterdam, vertelt over het beleid dat eind 2015 is vastgesteld. ‘We zagen een gat ontstaan dat we wilden vullen. Het idee voor de toekomst is dat een klantmanager meteen bij binnenkomst in gesprek gaat en de begeleiding start. Na drie maanden kan de vluchteling aan de slag in een passend traject. We laten vluchtelingen zien welke keuzes ze kunnen maken voor een taaltraject, studie, werk of participatie, met het oog op hun toekomst.’

Foto gemaakt door: Lenette van der Plas

Pijl omhoog