Foutloze e-mails en de baas aanspreken met 'je'

5 december 2017

 

Voorbereiding op het Staatsexamen Nt2 en de toeleiding naar werk

Een presentatie geven op het werk, e-mails versturen, de werkgever met 'je' aanspreken; het zijn verschillende vaardigheden die van werknemers worden gevraagd. Vaardigheden die voor anderstaligen niet altijd even vanzelfsprekend zijn. Wat kunnen taalleerders al tijdens hun taalcursus doen om goed voorbereid te zijn op werken in Nederland?

 
Renee Vermeij

In de voorbereiding op het Staatsexamen Nt2 besteedt Renee Vermeij, Nt2-docente en coördinator bij Delken en Boot in Rotterdam, tijdens haar lessen aandacht aan bovengenoemde vaardigheden. ‘Ik bereid mijn cursisten zo goed mogelijk voor op het examen en waar mogelijk ook op de arbeidsmarkt. Het Diploma Staatsexamen Nt2 draagt bij aan het zelfvertrouwen van cursisten en ze leren gerichter de taal die nodig is op de werkvloer.’ Renee: ‘Verzoeken om werknemersvaardigheden te trainen/ontwikkelen komen vooral van bedrijven. Bij incompanytrainingen besteed ik bijvoorbeeld veel aandacht aan vaardigheden zoals het voeren van telefoongesprekken, presenteren, vergaderen, notuleren, etc. Je kunt hier heel goed rollenspellen voor gebruiken.’ Volgens Renee gaat het vooral ook om interculturele communicatie op de werkvloer. ‘Culturele verschillen spelen vaak een rol. In veel andere culturen is het vreemd om de baas met je aan te spreken. Ik heb cursisten bijvoorbeeld hun eigen werkmailtjes naar mij laten opsturen; ik geef dan feedback op hun formulering. Dit helpt cursisten bij de voorbereiding op hun examen, waar soortgelijke opdrachten als het sturen van een werkmail worden gevraagd.’

Nederlands op de werkvloer

Op de werkvloer communiceren collega’s niet alleen schriftelijk met elkaar bijvoorbeeld via e-mail, er wordt ook verwacht dat je een (in)formeel gesprek kunt voeren bij het koffiezetapparaat. ‘Spreektaal is heel anders dan schrijftaal’, vertelt Renee, ‘Mensen haperen, beginnen een zin opnieuw of vervangen woorden als hij door ie. Met name bij het examenonderdeel Luisteren is dit soms lastig. Ik heb transcripten gemaakt van de luisterteksten van de voorbeeldexamens, zo kunnen cursisten nalezen wat er precies wordt gezegd.’

Naast de eerdergenoemde werknemersvaardigheden zijn aansturen, instructies geven en leidinggeven aan collega’s ook taken die onder deze noemer kunnen worden geplaatst. ‘Nt2-leerders hebben hier heel veel praktische vocabulaire voor nodig. Denk aan werkwoorden die met beweging te maken hebben: zetten, zitten, stoppen, steken, staan, doen, liggen, leggen. Bij het examenonderdeel Spreken bijvoorbeeld is er vaak een opdracht waarbij een instructie gegeven moet worden.’ Renee: ‘We onderzoeken momenteel welke mogelijkheden er zijn voor taalstage- en/of werkervaringsplekken, die parallel aan de taalles kunnen lopen. We willen onze cursisten iets extra’s bieden en hen ondersteunen in de voorbereiding op werk.’

Bekendheid bij werkgevers

‘Veel werkgevers zijn niet op de hoogte van het Staatsexamen Nt2 en kennen de waarde van het diploma niet altijd even goed. Zij gaan puur af op de sollicitatiebrief of het gesprek’, aldus Renee. ‘Ik merk dat anderstaligen op de arbeidsmarkt vaak worden afgerekend op elk klein foutje, terwijl het niet altijd nodig is om perfect Nederlands te beheersen om elkaar te begrijpen. Het is juist zo belangrijk om naast de taalles ook met Nederlandssprekenden in aanraking te komen. Dat kan op de werkvloer heel goed en zal het leren van de taal versnellen.’

Waarde van het diploma

Renee begeleidt verschillende groepen staatsexamenkandidaten, zowel expats als statushouders. ‘Veel van mijn cursisten hebben een baan en volgen in de avonduren taalles. Daarnaast hebben ze een gezin en/of zijn ze wellicht getraumatiseerd. Het proces van taalleren is mede daardoor niet altijd gemakkelijk of leuk. Zeker als je hier weer helemaal bij nul moet beginnen, zoals voor veel statushouders geldt.’ Een hoog taalniveau, zoals het Diploma Staatsexamen Nt2 aantoont, geeft hen de mogelijkheid om op een gegeven moment wellicht weer op een soortgelijk niveau te werken als in het land van herkomst.

 

Succesvolle route naar werk

Een grote meerderheid van de Nederlandse gemeenten ziet werkervaringsplekken als een goede manier om de toeleiding naar werk succesvol(ler) te laten zijn. Toch is de Nederlandse taal nog vaak een knelpunt, zo bleek uit de Monitor vluchtelingen aan het werk, uitgevoerd door Kennisplatform Integratie en Samenleving (KIS) en Divosa in 2016. Uit de monitor van 2017 blijkt inmiddels dat gemeenten steeds meer concrete stappen zetten in de begeleiding van vluchtelingen naar werk. Het vaakst wordt er vrijwilligerswerk ingezet als instrument, maar daarbij ontbreekt de link met de arbeidsmarkt. Door bij incompanytrainingen en taallessen te werken aan het Nederlands op de werkvloer kan de link met de arbeidsmarkt versterkt worden. De opdrachten in het Staatsexamen Nt2 zijn gericht op het leven en werk van volwassenen in Nederland. Het diploma is dan ook een waardevol document voor succes op de arbeidsmarkt.

Verschenen in Nieuwsbrief 40 – december 2017

Pijl omhoog