Online taalleren en examenvoorbereiding biedt kansen én uitdagingen

18 juni 2020

 

Lessen volgen via videobellen, een digi-taal-café maken en op afstand een presentatie geven: de coronacrisis stelt docenten én kandidaten voor allerlei uitdagingen, maar geeft ook inspiratie. Nt2-docenten van het Friesland College en de Universiteit Maastricht vertellen hoe zij het onlineonderwijs hebben opgezet en over ervaringen die ze meenemen naar hun Nt2-lessen in de toekomst.

 

Even schakelen

“De eerste weken waren hectisch,” vertellen Rieneke van Tongeren en Jolande Lammers, beide Nt2-docent bij het Friesland College. “De lessen en examentrainingen moesten van de een op andere dag in een online vorm gegoten worden. Dat was behoorlijk schakelen, maar nu draait alles en ontdekken we goede werkvormen. Ook leren we zelf bij op het gebied van afstandsleren.”

Katja Verbruggen (Talencentrum Universiteit Maastricht) was voor de coronacrisis al actief op het gebied van online leren. Deze tijd biedt haar nu alle kans om verschillende tools uit te proberen. “Samen met mijn collega’s plaatsen we lesmaterialen in een online leeromgeving en geven we de lessen via een videobelprogramma.” De docenten geven uiteraard het liefst groepslessen in een lokaal, maar de noodgedwongen online lessen hebben inzichten opgeleverd die ze in de toekomst graag behouden.

Staatsexamentraining op afstand

docent en drie cursisten

Ook al worden de Staatsexamens Nt2 op het moment van schrijven niet afgenomen, de cursisten bereiden zich wel voor. Janny Veenstra en Carla van der Leij: “Het is erg lastig cursisten te motiveren om te blijven oefenen, zeker voor iets dat momenteel niet plaatsvindt. Het is zoeken naar een goede vorm van examenvoorbereiding. De cursisten geven nu aan waar ze mee willen oefenen en wij verwerken dat tot functionele taken. We combineren dat met opgaven uit de examentraining. Op die manier oefenen ze toch voor de Staatsexamens Nt2.” Jolande vult aan: “Voor een examentraining blijkt online werken eigenlijk juist passend: de examens worden immers allemaal op de computer gemaakt. Het spreken tegen de computer kun je nu gemakkelijker oefenen, omdat het een onderdeel is van de les.” Ook kun je onlinepresentaties opnemen en cursisten laten terugluisteren naar hun eigen spreekoefeningen. Het omgaan met de onlineprogramma’s zorgt voor functionele taal die de cursisten anders niet in de cursus hadden geleerd. Katja vertelt: “We merken bijvoorbeeld dat cursisten elkaar spontaan instructie geven, zoals deel jij je scherm even, je moet je geluid uitzetten etc.”

Voorbereiding op de online praktijk

Voor staatsexamenkandidaten die hun taaldiploma nodig hebben voor een vervolgopleiding, is er nog een voordeel: zij hebben nu ruimschoots gelegenheid om te oefenen met online opdrachten maken en inleveren. Die vaardigheid komt in een vervolgopleiding zeker van pas. “Online ingeleverde opdrachten kun je trouwens makkelijker van feedback voorzien, dat wil ik behouden,” aldus Carla. Rieneke vult aan: “Door samen met de cursisten een schrijfopdracht te bespreken in een een-op-een videogesprek, weet je zeker dat ze jouw feedback tot zich nemen en er iets mee doen. In een reguliere groepsles zou ik daar minder gelegenheid voor hebben.” Cursisten zoeken zelf ook naar manieren om aan hun taalvaardigheid te blijven werken. Jolande vertelt: “Een van mijn cursisten is kok, maar kan momenteel niet op locatie werken. Nu plaatst hij dagelijks foto’s van gerechten op Facebook en schrijft daar teksten bij. Hij krijgt zelfs bestellingen.”

Nieuwe vormen van onderwijs

docent en drie cursisten

Ondanks alle gevolgen van de anderhalvemetersamenleving en de consequenties voor het onderwijs, krijgen vernieuwende onderwijsideeën ineens een grote impuls. Katja is groot voorstander van blended learning en geniet van alle initiatieven die ontstaan. Een valkuil is volgens haar dat docenten proberen hun gebruikelijke lessen een-op-een over te zetten naar een online alternatief, terwijl nieuwe tools juist uitnodigen om je lespraktijk te vernieuwen. “Zo heb ik een online ‘escape room’ gemaakt. Cursisten kregen de opdracht om een code te kraken en zo toegang te krijgen tot de volgende online sessie. Hiervoor moesten ze veel met elkaar overleggen en goed naar elkaar luisteren.” “Bij ons in Friesland maken cursisten in de online omgeving subteams, buiten de les om praten ze dan met elkaar,” vertelt Carla van der Leij. “Ze brengen zelf gespreksthema’s in. Het sociale aspect dat zo belangrijk is voor de taalverwerving, blijft behouden. Het verplaatst zich alleen naar de online omgeving.”

Het beste van twee werelden

De docenten zijn trots op en tevreden met wat zij in korte tijd op poten hebben gezet. Online lesgeven en leren heeft voordelen die zij anders wellicht niet zo snel hadden ervaren. Toch ontbreekt er een belangrijk aspect: het echte contact met de cursisten, dat is onvervangbaar. Daarom hopen de docenten binnenkort het beste uit twee werelden te kunnen combineren: lessen waarbij de cursisten en docenten in een leslokaal zijn, aangevuld met de voordelen van het onlineonderwijs.

 
vrouw kijkt naar laptop met vier personen op het scherm