Gelijke kansen voor álle kandidaten

25 januari 2021

 

Aangepast examen doen: wat zijn de mogelijkheden?

 

1 procent zicht hebben, een gehoorbeperking waardoor je geen koptelefoon kunt gebruiken of concentratieproblemen hebben vanwege een trauma: op het eerste gezicht wellicht belemmeringen om het Staatsexamen Nt2 succesvol te kunnen maken. Toch is voor veel van deze zaken een aanpassing mogelijk. Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) en DUO streven ernaar om deelname aan het Staatsexamen Nt2 voor alle kandidaten mogelijk te maken. Mirjam de Vries, Marco Onderberg (DUO) en Quinta Hagenaars (CvTE) vertellen hoe dit in zijn werk gaat.

Toegang tot de examens voor iedereen

 
Mirjam de Vries

Per examenronde zijn er ongeveer 10 kandidaten die bij hun aanmelding hebben aangeven dat er persoonlijke omstandigheden zijn. Mirjam de Vries neemt als medewerker bij DUO contact op met deze kandidaten. ‘We hebben een brief van een medisch specialist nodig, met daarin de bevestiging dat de kandidaat een beperking heeft en geen regulier examen kan maken. Daarna kunnen we bepalen welke hulpmiddelen of aanpassingen een kandidaat nodig heeft. Een aangepast examen kan niet op elke examenlocatie worden afgenomen en voor bijvoorbeeld mensen met een ernstige auditieve beperking is er een aparte examenlocatie,’ aldus Mirjam.

Nadat duidelijk is welke aanpassingen een kandidaat nodig heeft om de examens te kunnen maken, worden de aanpassingen doorgegeven aan de examenleider van de desbetreffende locatie. Bij complexe aanpassingen zoekt Mirjam samen met de examenleider een oplossing. Marco Onderberg (DUO) heeft al veel kandidaten voorbij zien komen in zijn werk als examenleider in Zwolle. Van dyslexie tot stotteren en van blindheid tot ernstige concentratieproblemen door een trauma. ‘Per kandidaat leveren we maatwerk. We bedenken steeds: welke aanpassingen zijn er mogelijk binnen het examenreglement voor een betrouwbare examenafname?’

Maatwerk leveren

Als kandidaten beperkt zicht hebben, kunnen zij het reguliere examen Lezen niet maken. Daarom krijgen ze bijvoorbeeld een examen op grootschrift, bijvoorbeeld op A3-formaat. Kandidaten die volledig blind zijn, kunnen een examen in braille krijgen. Deze kandidaten maken het examen op een aparte examenlocatie.

Kandidaten met een gehoorbeperking hebben soms een cochleair implantaat. Dat is een inwendig gehoorapparaat, waardoor het voor hen niet mogelijk is een koptelefoon te gebruiken. Zij mogen het examen Luisteren in een aparte zaal maken, met aangepaste geluidsterkte.

Andere kandidaten hebben een zwaardere gehoorbeperking. Zij maken een aangepast examen Luisteren bij een aparte examenlocatie, de Hogeschool Utrecht, met ‘spraakafzien’: de kandidaat hoort de tekst en ziet de spreker in beeld, zodat hij gebruik kan maken van het mondbeeld.

Als kandidaten traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt, hebben zij soms last van concentratieproblemen. Deze kandidaten kunnen het examen in een aparte ruimte maken en krijgen extra tijd. Ook kandidaten met bijvoorbeeld dyslexie kunnen extra tijd krijgen.

 
Marco Onderberg

Staatsexamens Nt2 vanuit de gevangenis

Naast kandidaten met een lichamelijke beperking zijn er ook kandidaten die het examen willen maken vanuit de gevangenis. Voor Marco zijn deze examenafnames extra bijzonder: ‘Een gevangene maakt het reguliere examen, alleen is de examenlocatie anders, namelijk in de gevangenis. Ook deze kandidaten probeer ik op hun gemak te stellen, zij hebben net zo veel recht op een goede examenafname.’

Bel eerst, voordat je je aanmeldt

Mirjam raadt kandidaten die een aanpassing van hun examenafname nodig hebben aan om van tevoren contact op te nemen met DUO. ‘Onze examenlocaties zijn toegankelijk voor mensen in een rolstoel, daarvoor hoeven deze kandidaten niet naar een aparte locatie. Maar voor andere beperkingen zijn er mogelijkheden. Ga er niet zomaar vanuit dat dit voor jouw beperking niet geldt. Bel ons, dat kan ook al voordat je je aanmeldt, en dan bespreken we de mogelijkheden. Dan weet je wat je te wachten staat en kunnen wij zorgen dat je op de examenlocatie geholpen wordt door een medewerker van DUO.’ Marco vult aan: ‘Als je een beperking hebt, is examen doen extra spannend. Tegen die kandidaten wil ik zeggen: maak je geen zorgen! Wij nemen alle tijd voor je als je examen komt doen. Je bent in goede handen bij de examenleiders.’


Goed op weg naar toegankelijkheid

 
Quinta Hagenaars

Quinta Hagenaars is clustermanager Nt2 bij het CvTE: ‘We zijn op weg naar een steeds toegankelijker en inclusiever aanbod voor de examens. Door de manier van afnemen aan te passen, proberen we ervoor te zorgen dat een beperking geen rol hoeft te spelen bij de examenafname. We zijn al een eind op weg, maar er valt ook nog veel terrein te winnen. We blijven kijken welke aanpassingen we kunnen maken om meer kandidaten toegang te bieden tot de Staatsexamens Nt2. Denk aan nieuwe hulpmiddelen die beschikbaar komen, bijvoorbeeld voor kandidaten die braille lezen, waardoor we de toegankelijkheid steeds verder kunnen uitbreiden.’